Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl


TABOR

strona główna     wydarzenia     tabor     kolejki     muzea     galeria


Koleje wąskotorowe począwszy od II poł. XIX w. przeżywały wielki rozkwit. Sieć wąskich szyn ogarnęła właściwie całą zachodnią Europę. W Polsce rozwój takiego rodzaju komunikacji nastąpił zwłaszcza podczas I wojny światowej i w XX - leciu międzywojennym. Podczas II wojny światowej koleje zostały w większości zniszczone. W PRL - u wąskotorówki sukcesywnie odbudowywano. Zostały wcielone w struktury PKP i do 2001 r. znajdowały się pod panowaniem spółki. W XXI w. uznano przez władze państwowe, że kolej wąskotorowa jest nieeokonomicznym środkiem transportu, przez co w ostatnich latach zapomniane szyny często były likwidowane lub rozkradane przez złomiarzy.
Na szczęście, wiele spośród tych kolejek przejęły prywatne stowarzyszenia dążące do uruchomienia turystycznych lub rzadziej osobowych albo towarowych przewozów. Wiele spośród nich zostało gruntownie oczyszczone, wyremontowane. Przewozy turystyczne są atrakcją turystyczną regionów, prezentującą ich historię.
Kiedy zakładano w XIX lub XX w. pierwsze wąskotorówki nie zastanawiano się, jaki rozstaw toru wybrać. Firmy wybierały odpowiednią dla potrzeb spółki szerokość, nie zwracając uwagi na to, czy w pobliżu jest jakaś inna kolej wąskotorowa o tym samym rozstawie. Z tego powodu szerokości toru wąskotorowego jest mnóstwo - zróżnicowany jest przez to także tabor.
W chwili obecnej w Polsce mamy kilka rozstawów eksploatowanego wąskiego toru:
  • 400mm (Żuławka Sztumska)
  • 470mm (Mysłowice)
  • 480mm (Wałbrzych)
  • 500mm (Złoty Stok)
  • 600mm (Żnin, Poznań, Płociczno, Hajnówka, Czarna Białostocka, Hel, Podzamcze, Krakulice, Bochnia)
  • 750mm (większość kolejek w Polsce)
  • 785mm (Bytom, Rudy Raciborskie, Chorzów)
  • 900mm (Mrozy)
  • 1000mm (Koszalin, Piaseczno, Gryfice)
  • 1067mm (Czeremcha)
Należy jednak rozróżnić kolej wąskotorową od kolei miniaturowej. Kolej wąskotorowa służyła i nadal służy do przewozów główne pasażerów i sporadycznie towarów. Rzadko budowano kolejki wąskotorowe z pierwotnym przeznaczeniem przewozu turystów. Kolej miniaturowa natomiast służy przeważnie tylko do przewozu turystów. Charakteryzuje się ona jeszcze węższymi torami niż ww., przeważnie w granicach 200 - 400 mm. Tabor to często miniaturki znanych lokomotyw normalnotorowych, które są tak skonstruowane, że może je prowadzić maszynista, często siedzący na dachu pojazdu. Wagony to przeważnie ławki na małych kółkach; turyści siedzą bokiem do kierunku jazdy.
Koleje miniaturowe nie zostały umieszczone na stronie.
Duża różnorodność wśród pojazdów wąskotorowych jest prawdziwym rajem dla miłośników kolei. Poniższe tabelki przedstawiają (chyba) wszystkie czynne lokomotywy wąskotorowe oraz wagony motorowe. Można z nich wyczytać oznaczenie pojazdu, jego stacjonowanie, szerokość toru, po którym się porusza i główny kolor. Z przyczyn praktycznych, nie umieściłem tutaj wozów ani wagonów ciągniętych przrz ludzi albo konie :-). Oznaczenie pojazdu wynika z oznaczenia zastosowanego na lokomotywie lub wagonie. W przypadku braku oznaczenia używałem dokumentacji pisemnych.



Lista czynnych lokomotyw i wagonów motorowych wąskotorowych w Polsce:














Lista czynnych parowozów wąskotorowych w Polsce:
oznaczenie stacjonowanie szerokość toru kolor
2 (Bn2t - 11458) Poznań 600mm
Kp4 - 3772 Majdan 750mm
LAS49 - 3343 Rudy Raciborskie 785mm
Px38 - 805 Żnin 600mm
Px48 - 1907 Krośnice 750mm
Px48 - 3916 Gryfice 1000mm
Ty1884 Majdan 750mm
Ty3471 własność prywatna Petera Erka 600mm


Lista czynnych spalinowozów wąskotorowych w Polsce:
oznaczenie stacjonowanie szerokość toru kolor
? Pruszków ? green
WLS50 - 01 (4WLS50 - 01) Czeremcha 1067mm
WLS50 - 02 (4WLS50 - 02) Czeremcha 1067mm
2WLS50 - 1836 Chorzów 785mm
GLs30 Białośliwie 600mm
GLs30 Płociczno 600mm
Lc1 - 01 Żuławka Sztumska 400mm
Ld1 - 1 Żnin 600mm
Ld1 - 2 Białośliwie 600mm
Ld1 - 3 Żnin 600mm
HP - Lxd2 - 08 Rudy Raciborskie 785mm
HP - Lxd2 - 09 Chorzów 785mm
HP - Lxd2 - 11 Chorzów 785mm
Lxd2 - 241 Śmigiel 750mm
Lxd2 - 250 Sochaczew 750mm
Lxd2 - 257 Przeworsk 750mm
Lxd2 - 258 Jędrzejów 750mm
Lxd2 - 265 Rogów 750mm
Lxd2 - 266 Śmigiel 750mm
Lxd2 - 268 Przeworsk 750mm
Lxd2 - 283 Karczmiska 750mm
Lxd2 - 287 Kalisz 750mm
Lxd2 - 294 Nowy Dwór Gdański 750mm
Lxd2 - 297 Karczmiska 750mm
Lxd2 - 315 Nowy Dwór Gdański 750mm
Lxd2 - 332 Jędrzejów 750mm
Lxd2 - 333 Jędrzejów 750mm
Lxd2 - 342 Sochaczew 750mm
Lxd2 - 343 Krośnice 750mm
Lxd2 - 344 Gniezno 750mm
Lxd2 - 352 Bytom 785mm
Lxd2 - 364 Bytom 785mm
Lxd2 - 369 Gniezno 750mm
Lxd2 - 373 Rudy Raciborskie 785mm
Lxd2 - 374 Rudy Raciborskie 785mm
Lxd2 - 454 Piaseczno 1000mm
Lxd2 - 465 Piaseczno 1000mm
Lxd2 - 472 Gryfice 1000mm
Lxd2 - 475 Koszalin 1000mm
Lxd2 - 476 Koszalin 1000mm
Lxd2 - 479 Gryfice 1000mm
Lyd1 - 001 Jędrzejów 750mm
Lyd1 - 203 Ełk 750mm
Lyd1 - 208 Ełk 750mm
Lyd1 - 215 Rogów 750mm
Lyd1 - 251 Iłża 750mm
Lyd1 - 252 Starachowice 750mm
Lyd1 - 255 Pleszew 750mm
Lyd1 - 309 Bytom 785mm
CEM. ODRA - Lyd2 - 01 Opole 1000mm
CEM. ODRA - Lyd2 - 04 Piaseczno 1000mm
CEM. ODRA - Lyd2 - 05 Koszalin 1000mm
CEM. ODRA - Lyd2 - 06 Opole 1000mm
LP - Lyd2 - 05 Majdan 750mm
LP - Lyd2 - 07 Majdan 750mm
Lyd2 - 068 Żnin 600mm
Lyd2 - 53 Żnin 600mm
Lyd2 - 56 Białośliwie 600mm
Lyd2 - 57 Żnin 600mm
Lyd2 - 64 Żnin 600mm
Lyd2 - 101 Rudy Raciborskie 785mm
V10C - 555 Płociczno 600mm
V10C - ? Hajnówka 600mm
V10C - ? Hajnówka 600mm
WLP50 - 5 Ruda Śląska ?
WLP85 - 1 Mysłowice 470mm
WLP85 - 2 Mysłowice 470mm
WLP85 - 3 Mysłowice 470mm
WLP85 - 4 Mysłowice 470mm
WLS40 - 100 Poznań 600mm
WLS40 - 308 Hel 600mm
WLS40 - 425 Zagórz 600mm
WLS40 - 837 Czarna Białostocka 600mm
WLS40 - 13000 Krakulice 600mm
WLS40 - ? Krakulice 600mm
WLS40 - 1817 Płociczno 600mm
WLS50 - 1225 Poznań 600mm
WLS50 - 1563 Poznań 600mm
WLS50 - 1658 Płociczno 600mm
WLS50 (M3) - 5 Mysłowice 470mm
WLS75 - 38 Rudy Raciborskie 785mm
WLS75 - 43 Krośnice 750mm
WLS150 - 6847 Sosnowiec 750mm
WLS150 - 7220 Sosnowiec 750mm
WLS150 - 7225 Rudy Raciborskie 785mm
WLS180 - 1 Sosnowiec 750mm
WLS180 - 4 Sosnowiec 750mm
WLS180 - 6 Sosnowiec 750mm
WLS180 - 15 Rudy Raciborskie 785mm
WLS180 - 36 Rudy Raciborskie 785mm
WP11 - 40364 (WLS40 - 291) Hel 600mm
WP 11 - 40371 (WLS40 - 436) Hel 600mm
WP 11 - 40372 (WLS40 - 437) Hel 600mm


Lista czynnych elektrowozów wąskotorowych w Polsce:
oznaczenie stacjonowanie szerokość toru kolor
(Bo) Rudy Raciborskie 785mm
Ldag05 - 5 Ruda Śląska ?
Ldag05 - 5 (1) Bochnia 600mm
Ldag05 - 9 Ruda Śląska ?
Ldag05 - 9 (21) Ruda Śląska ?
Ldag05 - 13 Bochnia 600mm
Ldag05 - 16 (37) Ruda Śląska ?
Ldag05 - (22) Ruda Śląska ?
Ldag05 - ? Zabrze ?
Ldag05 - ? Złoty Stok 500mm
? Nowa Ruda ?


Lista czynnych wagonów motorowych wąskotorowych w Polsce:
oznaczenie stacjonowanie szerokość toru kolor
MBd1 - 126 Sochaczew 750mm
MBd1 - 130 Sochaczew 750mm
MBxd2 - 212 Nowy Dwór Gdański 750mm
MBxd2 - 216 Pleszew 750mm
MBxd2 - 226 Śmigiel 750mm
MBxd2 - 307 Koszalin 1000mm
MBxd2 - 310 Gryfice 1000mm


Opracowano na podstawie: www.enkol.pl, www.wikipedia.org, www.750mm.pl, www.tabor.wask.pl, "Stare parowozy w Polsce" - Dariusz Jędrzejewski, "Koleje wąskotorowe na Górnym Śląsku, tom II, część 1." - Krzysztof Soida, "Atlas wąskotorówek" - Paweł Korcz, "Tabor kolejowy wąskotorowy. Wybrane eksponaty ze zbioru Muzeum Kolejnictwa w Warszawie", a także oficjalnych stron internetowych poszczególnych kolejek.